blogs

Co jeść przy biegunce?

Biegunka jest powszechnym zaburzeniem jelitowym, charakteryzującym się częstymi, luźnymi i wodnistymi stolcami. Stan ten często wiąże się z utratą płynów, elektrolitów i składników odżywczych, co może prowadzić do odwodnienia i osłabienia organizmu. W związku z tym, odpowiednia dieta odgrywa kluczową rolę w zarządzaniu bieguną oraz wspomaganiu procesu rehydratacji i regeneracji organizmu.

Przyczyny biegunki

Biegunka jest powszechnym zaburzeniem jelitowym, które objawia się częstymi, luźnymi, a czasem nawet wodnistymi stolcami. Jest to wynik nieprawidłowego funkcjonowania układu pokarmowego, który może być wywołany przez różnorodne czynniki.

Choroby zakaźne i wirusowe

Biegunka może być wynikiem infekcji bakteryjnych, wirusowych lub pasożytniczych, które atakują układ pokarmowy. Najczęstszymi patogenami odpowiedzialnymi za biegunkę są:

  • Bakterie: takie jak Escherichia coliSalmonellaShigellaCampylobacter.
  • Wirusy: np. wirusy rotawirusowe, norowirusy.
  • Pasożyty: np. Giardia lambliaCryptosporidium parvum.

Nietolerancje pokarmowe

Niektórzy ludzie mogą doświadczać biegunki po spożyciu określonych pokarmów, ponieważ ich organizmy nie tolerują pewnych składników. Przykłady to:

  • Nietolerancja laktozy: brak enzymu laktazy odpowiedzialnego za trawienie laktozy, co prowadzi do biegunki po spożyciu produktów mlecznych.
  • Nietolerancja fruktozy: zaburzenie wchłaniania fruktozy w jelicie cienkim, prowadzące do biegunek po spożyciu owoców czy słodzonych napojów.

Skutki uboczne leków

Niektóre leki, takie jak antybiotyki, niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) czy leki stosowane w chemioterapii, mogą powodować biegunkę jako skutek uboczny. Przejściowe zaburzenie równowagi mikroflory jelitowej jest tu jednym z mechanizmów działania.

Zespół jelita drażliwego (IBS)

IBS jest przewlekłą chorobą jelit charakteryzującą się biegunką, zaparciami lub ich naprzemiennym występowaniem. Przyczyny IBS nie są do końca zrozumiane, ale składnikami wyzwalającymi objawy są stres, nieprawidłowe nawyki żywieniowe czy nadmierne wrażliwość jelit.

Co unikać przy biegunce

W przypadku biegunki, unikanie pewnych pokarmów i napojów jest kluczowe, aby złagodzić objawy, zminimalizować podrażnienie jelit oraz wspomóc proces regeneracji organizmu. 

Produkty tłuste i smażone

Tłuste potrawy oraz smażone dania powinny być unikane, ponieważ są trudne do strawienia i mogą podrażniać już wrażliwe jelita. Spożycie tłustych i smażonych produktów może zwiększyć perystaltykę jelit, co skutkuje jeszcze większą ilością luźnych stolców.

Cukry i słodzone napoje

Unikaj produktów zawierających dużą ilość cukrów, zarówno naturalnych, jak i sztucznych. Wysokie stężenie cukrów w diecie może działać osmotycznie, przyciągając wodę do jelit i nasilając biegunkę. Ponadto, słodzone napoje, szczególnie gazowane, mogą powodować wzdęcia i dodatkowe dolegliwości jelitowe.

Laktaza i laktoza

Ogranicz spożywanie produktów mlecznych, jeśli podejrzewasz nietolerancję laktozy lub obawiasz się, że może ona nasilić biegunkę. W przypadku nietolerancji laktozy, organizm nie produkuje wystarczającej ilości enzymu laktazy, co utrudnia trawienie laktozy, zawartej w mleku i jego przetworach.

Słodkie owoce i soki owocowe

Niektóre owoce, takie jak morele, brzoskwinie, jabłka czy gruszki, zawierają duże ilości fruktozy, która może działać osmotycznie i zwiększać ryzyko biegunki. Ograniczenie spożycia owoców oraz słodzonych soków owocowych może przynieść ulgę w przypadku dolegliwości jelitowych.

Przeczytaj również:  Piękno i różnorodność lilii ogrodowych: jak stworzyć wyjątkowy ogród pełen kolorów i zapachów

Pikantne przyprawy i ostre potrawy

Unikaj pikantnych przypraw i potraw, takich jak papryka, czosnek czy cebula, gdy masz biegunkę. Substancje aktywne w tego rodzaju składnikach mogą drażnić błonę śluzową jelit i nasilać objawy biegunki.

Zalecane produkty i składniki diety przy biegunce

Wybór odpowiednich produktów i składników może pomóc w złagodzeniu objawów biegunki oraz zapobiega dodatkowemu podrażnieniu jelit.

Dieta BRAT

Dieta BRAT (banany, ryż, sucharki i tosty) to popularny zestaw produktów rekomendowany dla osób z biegunką. Jest łagodna dla układu pokarmowego i zawiera łatwo przyswajalne składniki.

Banany

  • Bogactwo błonnika: Banany zawierają błonnik, który może pomóc w zwiększeniu objętości stolca, co może być korzystne w przypadku biegunki.
  • Wartościowe składniki odżywcze: Są źródłem potasu, witaminy C i witamin z grupy B, co może pomóc w zrównoważeniu utraconych elektrolitów.

Ryż

  • Wysoki poziom skrobi: Ryż zawiera dużą ilość skrobi, która działa jako substancja wchłaniająca wodę, co pomaga zmniejszyć ilość wodnistych stolców.
  • Łagodność dla żołądka: Jest łatwy do strawienia i może łagodzić podrażniony układ pokarmowy.

Sucharki i tosty

  • Lekkostrawność: Sucharki i tosty są lekkostrawnymi produktami, które nie obciążają układu pokarmowego.
  • Uzupełnienie diety: Stanowią dobry sposób na uzupełnienie diety o węglowodany i błonnik bez obciążania przewodu pokarmowego.

Woda i elektrolity

  • Pij dużo wody: W przypadku biegunki ważne jest, aby unikać odwodnienia. Pij dużo wody, aby zrekompensować utratę płynów.
  • Elektrolity: Zastanów się nad spożywaniem napojów izotonicznych lub elektrolitowych, aby uzupełnić utracone elektrolity, takie jak sód, potas i chlor.

Chude mięso i ryby

  • Wartość odżywcza: Chude mięso i ryby są bogatym źródłem białka i żelaza, które są istotne dla regeneracji organizmu.
  • Łatwa strawność: Chude mięso i ryby są łatwiejsze do strawienia niż tłuste potrawy mięsne.

Chude buliony

  • Nawadnianie: Chude buliony są doskonałym źródłem płynów i elektrolitów.
  • Wsparcie trawienia: Buliony mogą łagodzić podrażniony układ pokarmowy i wspierać proces trawienia.

Banany i marchewki

  • Bogactwo składników odżywczych: Banany i marchewki są źródłem ważnych witamin i minerałów, takich jak potas, witamina A i błonnik.
  • Dostarczenie błonnika: Błonnik zawarty w marchewkach może pomóc w zwiększeniu objętości stolca.

Produkty fermentowane

  • Probiotyki: Produkty fermentowane, takie jak naturalne jogurty czy kiszonki, zawierają korzystne bakterie probiotyczne, które mogą wspierać równowagę flory jelitowej.

Dieta płynna przy biegunce

Spożycie odpowiednich płynów pomaga w uniknięciu odwodnienia, a jednocześnie łatwo przyswajalne składniki odżywcze dostarczają organizmowi energii i wspomagają regenerację.

Woda i minerały

  • Woda jako główny napój: Spożywaj dużą ilość wody w ciągu dnia, aby uniknąć odwodnienia, które może być poważnym powikłaniem biegunki.
  • Elektrolity: W przypadku ciężkiej biegunki, kiedy występuje znaczna utrata płynów i elektrolitów, warto sięgać po elektrolitowe napoje lub roztwory rehydracyjne. Zawierają one odpowiednie proporcje elektrolitów, takich jak sód, potas i chlor, które są niezbędne do utrzymania równowagi elektrolitowej organizmu.
Przeczytaj również:  Optymalne filtry do kompresora- klucz do skutecznej pracy sprężarki

Rosół

  • Wsparcie dla żołądka: Rosół jest lekkostrawnym napojem, który nie obciąża żołądka i może łagodzić podrażnienia.
  • Nawadnianie: Bogactwo wody i elektrolitów w rosole wspomaga nawadnianie organizmu.

Herbatki ziołowe

  • Łagodność dla jelit: Herbatki ziołowe, takie jak rumianek czy mięta, mogą łagodzić podrażnienia jelit i wspierać proces trawienia.
  • Przeciwzapalne właściwości: Niektóre zioła zawarte w herbatkach mogą działać przeciwzapalnie, co pomaga zmniejszyć reakcję zapalną w przewodzie pokarmowym.

Rozcieńczone soki

  • Rozcieńczanie soków: W przypadku biegunki lepiej wybierać rozcieńczone soki owocowe, aby zmniejszyć stężenie cukrów i kwasów, które mogą działać osmotycznie i nasilać biegunkę.
  • Unikanie soków kwasowych: Należy unikać soków kwasowych, takich jak sok pomarańczowy czy cytrynowy, które mogą podrażniać błonę śluzową jelit.

Więcej o przepisach znajdziecie https://zfit.pl/

Przykładowy jadłospis na okres biegunki

Poniżej przedstawiamy przykładowy jadłospis na okres biegunki, który zawiera łatwo przyswajalne i lekkostrawne produkty, wspierające regenerację organizmu i nawadnianie.

Śniadanie

  • Tosty ryżowe: Lekkostrawne tosty ryżowe to dobre źródło węglowodanów i mogą być spożywane bez dodatków, aby zminimalizować podrażnienie jelit.
  • Banany: Łatwo przyswajalne banany dostarczają błonnika, potasu i witamin, wspierając równowagę elektrolitową.

Drugie śniadanie

  • Naturalny jogurt z probiotykami: Naturalny jogurt zawiera korzystne bakterie probiotyczne, które pomagają przywrócić równowagę flory jelitowej.
  • Marchewka starta na tarce: Marchewka dostarcza błonnika i witamin, ale na początkowym etapie biegunki zaleca się startą na tarce, aby ułatwić trawienie.

Obiad

  • Rosół z chudego mięsa: Lekki rosół z chudego mięsa dostarcza białka i elektrolitów, wspierając nawadnianie organizmu.
  • Ryż gotowany na wodzie: Ryż gotowany na wodzie jest delikatny dla jelit i dostarcza węglowodanów.
  • Ugotowana marchewka: Marchewka dostarcza błonnika i witamin, a gotowana jest łatwiejsza do strawienia.

Podwieczorek

  • Herbata rumiankowa: Herbata rumiankowa działa łagodząco na podrażnione jelita.
  • Sucharki ryżowe: Sucharki ryżowe to lekkostrawny i łagodny przysmak, który można spożywać w niewielkich ilościach.

Kolacja

  • Gotowana pierś z kurczaka: Chuda pierś z kurczaka dostarcza białka i jest łatwiejsza do strawienia niż tłuste mięso.
  • Ryż paraboliczny: Ryż paraboliczny jest łatwo przyswajalny i dostarcza węglowodanów.
  • Ugotowane jabłko: Jabłko jest źródłem błonnika i witamin, ale zaleca się je gotować na parze, aby ułatwić trawienie.

Ogólne zalecenia żywieniowe przy biegunce

Ogólne zalecenia żywieniowe przy biegunce mają na celu zapewnienie łatwo przyswajalnych i lekkostrawnych produktów, które łagodzą podrażniony układ pokarmowy i zapobiegają dodatkowym podrażnieniom jelit.

Małe i częste posiłki

  • Spożywanie małych porcji: Zamiast spożywać duże i obfite posiłki, zaleca się spożywanie małych i częstych porcji. Jest to łatwiejsze dla przewodu pokarmowego i może pomóc w uniknięciu nasilenia objawów biegunki.

Unikanie potraw o zmiękczonej konsystencji

  • Odradzamy zmiękczone potrawy: Potrawy o zmiękczonej konsystencji, takie jak kleiki czy papki, mogą działać drażniąco na jelita. Zaleca się unikanie takich potraw w okresie biegunki.
Przeczytaj również:  Profesjonalne bezpieczeństwo na każdym kroku: Korzyści wynikające z zatrudnienia agencji ochrony

Ograniczenie napojów gazowanych i alkoholu

  • Unikaj napojów gazowanych i alkoholu: Napoje gazowane zawierają gaz, który może powodować wzdęcia i pogarszać objawy biegunki. Alkohol może działać drażniąco na błonę śluzową jelit, co może nasilać objawy biegunki.

Staranne mycie warzyw i owoców

  • Ważność higieny żywności: Podczas biegunki ważne jest, aby dokładnie myć owoce i warzywa przed spożyciem, aby uniknąć spożycia potencjalnie szkodliwych bakterii lub toksyn, które mogą nasilać biegunkę.

Spożywanie płynów

  • Pij dużo wody: Spożywanie dużej ilości wody jest niezwykle ważne w celu uniknięcia odwodnienia, które może być poważnym powikłaniem biegunki.
  • Wybór elektrolitowych napojów: W przypadku ciężkiej biegunki, kiedy występuje znaczna utrata płynów i elektrolitów, warto sięgać po napoje izotoniczne lub roztwory rehydracyjne, które zawierają odpowiednie proporcje elektrolitów.

Kiedy skonsultować się z lekarzem przy biegunce

W większości przypadków, biegunka jest dolegliwością, która ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni i nie wymaga interwencji medycznej. Jednak istnieją sytuacje, w których konieczna jest konsultacja z lekarzem, aby wykluczyć poważniejsze przyczyny biegunki lub wdrożyć odpowiednie leczenie.

Ciężkie lub przewlekłe przypadki biegunki

  • Ciężka biegunka: Jeśli biegunka jest bardzo obfita, towarzyszą jej silne bóle brzucha, wymioty, utrata wagi lub gorączka, konieczna jest konsultacja z lekarzem.
  • Przewlekła biegunka: Biegunka utrzymująca się przez dłuższy okres (ponad 2 tygodnie) wymaga diagnostyki i wykluczenia poważniejszych chorób, takich jak zakażenia, choroby zapalne jelit, czy zespoły malabsorpcyjne.

Obecność krwi lub śluzu w stolcu

  • Krew w stolcu: Obecność krwi w stolcu może wskazywać na poważne problemy jelitowe, takie jak choroby zapalne jelit, wrzody czy infekcje. W takim przypadku niezwłocznie skonsultuj się z lekarzem.
  • Śluz w stolcu: Występowanie dużej ilości śluzu w stolcu może być objawem chorób jelitowych, takich jak zakażenia bakteryjne czy zespoły jelita drażliwego. Warto skonsultować się z lekarzem, aby ustalić przyczynę tego objawu.

Utrata płynów i odwodnienie

  • Ciężkie odwodnienie: Jeśli biegunka jest bardzo obfita i trwa przez dłuższy czas, może wystąpić poważne odwodnienie, którego objawami są m.in. suchość w ustach, osłabienie, zmniejszenie ilości moczu, zawroty głowy. W takim przypadku należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.

Biegunka u małych dzieci i osób starszych

  • Dzieci: U małych dzieci biegunka może prowadzić do szybszego odwodnienia, dlatego w przypadku obfitej biegunki lub objawów odwodnienia (np. brak moczowania, senność) należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.
  • Osoby starsze: U osób starszych odwodnienie może być bardziej niebezpieczne, dlatego w przypadku biegunki warto skonsultować się z lekarzem, aby uniknąć powikłań zdrowotnych.

Osoby z obniżoną odpornością

  • Obniżona odporność: Osoby z osłabionym układem odpornościowym (np. osoby z HIV, osoby po przeszczepie narządów, osoby leczące się na choroby nowotworowe) mogą być bardziej podatne na poważne infekcje jelitowe. W przypadku biegunki, konieczna jest konsultacja z lekarzem.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *